On djeu avou des vraiyès fazes di Lune et des èclipses — minme vèyous dispoy l' Lune

Openworld est on djeu voxel a såvlon so ene planete ronde, etîre — va tot droet et ti rivens å dèpårt — avou ene Lune wice ki ti pous aler. So Mac (natif Apple Silicon), Windows et Linux. Ci guide ci cause di ç' cir la : pocwè l' Lune candje di fôme, pocwè les èclipses sont rares so l' vraiye Tere et fréquentes dins l' djeu, et çou k' on vwèt cwand on n' wête ene dispoy l' Lune.

Pocwè l' Lune candje di fôme ?

L' Lune n' a nole faze a lèye. C' est ene boule, et l' Solea n' aloume todi egzactemint ki ene moitî. Çou ki candje, c' est l' angle di wice ti vwès cele moitî la. Cwand l' Lune passe etur twè et l' Solea, si face aloumêye ti toûne l' dos : novele Lune. Cwand èle est di l' ôte costé del Tere, ti vwès si face aloumêye tote etîre : plinne Lune. Etur les deus, ti vwès on boket di djoû et on boket di nut : crexhants, cwårts, Lunes bossowes. L' pårt aloumêye vaut simplemint (1 + cos α) / 2, wice α est l' angle Solea–Lune–Tere.

Openworld fêt egzactemint çoula. Li djeu carculéye wice sont l' Solea, l' Tere et l' Lune a tchaeke momint, a pårti di zèls orbites (les ecwåcions di Kepler, avou les vraiyès excentricités), et dessine l' Lune come ene vraiye sfêre, pixel après pixel, aloumêye dispoy l' direccion do Solea. Nole faze dessinêye : li crexhant, c' est l' ombe d' ene boule. Et come c' est del djeométrèye, l' minme carcul vaut dins l' ôte sins : dibout so l' Lune, ti vwès les fazes del Tere — ene plinne Tere cwand l' cir del Tere mostere ene novele Lune, et insi di swite.

• 25 minpo on djoû so Tere
• 29,5djoûs d' ene novele Lune a l' shuvante
• ≈ 12 h 20di tins réyèl pa mwès lunêre
• 365djoûs dins ene anêye (environ 6 vraiys djoûs)

Kimint çoula tént dins on djeu ? Tot l' sistinme solêre est mètou a l' èchèle : les distances dvizêyes pa 6,371 (li Tere fêt 1 000 km di rayon) et les durêyes pa 57,6 (on djoû dure 25 munutes). Les deus rètrécihèt ensi.ne, adon li djeométrèye do cir dmeure vraiye : les angles etur les astes, zeles fazes et les 29,5 djoûs do mwès sont les vraiys.

Pocwè nén d' èclipse tos les mwès ?

A chaque novele Lune, l' Lune passe etur l' Tere et l' Solea. A chaque plinne Lune, èle passe padrî l' Tere. Adon pocwè l' vraiye Tere n' a nén deus èclipses pa mwès ? Pace ki l' orbite del Lune est clinêye di 5,1° a pô près pa rapoirt a l' ci del Tere å alintoû do Solea (l' ècliptike). Li pus sovint, l' Lune passe djusse å-dzeu ou djusse å-dzo del lingne Solea–Tere, et les ombes si ratèt.

Les deus orbites si trawèt e deus plaeces, les nouks. Ene èclipse n' ariveye ki si ene novele ou ene plinne Lune toumêye près d' on nouk — çou ki s' passe pendant deus sizons d' èclipses pa anêye, a 173 djoûs d' ècårt a pô près. Vochal pocwè l' vraiye Tere vwèt di 4 a 7 èclipses pa an, nén 24.

Èclipse di Solea, èclipse di Lune : çou k' on vwèt e djeu

Ene èclipse di Solea ariveye a l' novele Lune : l' Lune catche l' Solea a ceux ki sont dins s' ombe. Ene èclipse di Lune ariveye a l' plinne Lune : l' Lune intère dins l' ombe del Tere, et tot l' costé nut l' vwèt. Tchaeke ombe a deus pårts. Dins l' ombe propromint dite, li Solea est catchî tot etî. Dins l' pènombe, å alintoû, ènn' a seulemint ene pårt do disse.

Pendant ene èclipse di Solea

Li djeu mezeure, dispoy l' plaece wice ti t' tins, cwéne pårt do disse do Solea est catchîye, avou li minme calcul di rècovrumint di deus disses k' on planetaryom. Ça done ene èclipse parciele, totåle ou anulêre (cwand l' Lune est on pô trop lon po rascovri tot l' Solea — come so l' Tere, ça dèpind di si distance so s' orbite èlipticke). Les fazes parcieles duront environ deus munutes di tchaeke costé ; li totalité, èle, dure seulmint cwékes segondes, pace ki l' tins do djeu va 57,6 côps pus vite ki l' nosse.

Et l' lumîre shût. Li lumîre do djoû, c' est l' hôteu do Solea multiplyîye pa l' pårt visibe di s' disse : pendant l' totalité, li terin, l' cir et les creatures s' èscurcihèt ; ene coroune di lumîre, li coroune solêre, aparexh å alintoû del Lune nwêre. Li cerviau des creatures lét cisse minme lumîre : sol on cwårt do plin djoû, l' aparicion des creatures conte ça come l' nut — des creatures di nut polèt sôrtî å plin djoû, et cèles ki broûlèt å solea ont on rèspit. Les panês solêres pendant ene èclipse produhèt mwins zèls ossi : i shuvèt l' minme lumîre.

Pendant ene èclipse di Lune — et pocwè l' vraiye Lune dvént rodje

Å costé nut, l' plinne Lune intère dins l' ombe del Tere et s' èscurcih, pa on bôrd, pu tote etîre. E vraiy, èle ni dvént nén nwêre : èle dvént rodje cwivreu. L' atmosfere del Tere dispont on pô di lumîre do Solea dins l' ombe, et so s' voye l' êr èl dispouye do bleu (c' est po çoula ki les coutchaedjes di solea sont rodjes). Ene Lune tote èclipsêye est aloumêye pa tos les livaedjes et coutchaedjes di solea del Tere a l' fèye.

Ene èclipse vèyowe dispoy l' Lune

L' pus bê, c' est çoula : ene èclipse di Lune vèyowe dispoy l' Tere est ene èclipse di Solea vèyowe dispoy l' Lune. Tins-ti so l' Lune å moumint la et ti vwès l' Tere passer padvant l' Solea. Di la-hôt, l' Tere sonle lådje di 1,9° a pô près, 3,7 côps pus ki l' Solea : èle l' cwèvere sins mèsåhe, et bin pus lontins ki l' Lune ni l' cwèvere djamåy dispoy l' Tere. Tot l' tins ki l' Solea disparexh, on fén anê s' aloume å alintoû del Tere nwêre : s' atmosfere, ki brile di tos ses livaedjes et coutchaedjes di solea. C' est cist anê la ki pind l' Lune e rodje vèyowe d' å-d' zo.

Dins Openworld, c' est l' minme rèule, pace ki l' calcul di l' èclipse wête tos les astres etur twè et l' Solea : so l' Lune, c' est l' Tere. Li disse do Solea si cwèvere, l' cir nwêr del Lune s' èscurcih co on côp, l' lumîre baxh so l' sol gris. Et å rviè, pendant ene èclipse di Solea so Tere, lêve les ouys dispoy l' Lune : l' Tere est plinne, avou l' ombe del Lune ki glisse dissus. Po t' î tinre twè-minme, diskeuve come aler so l' Lune, avou si fåve gravité et l' Tere pendowe dins on cir nwêr — et po î arivér, bâtixh ti roquete.

Dispoy l' Lune, l' Tere mouve a bin pô dins l' cir : l' Lune li mostere todi l' minme face. Li djoû et l' nut passèt, l' Tere candje di faze, mins èle riste pendowe å minme plaece å-dzeu di l' orizon.

Des èclipses so tos les astres (et Mars ?)

Li djeu n' a nole lisse d' « èclipses a djouwer ». Si sistinme solêre est ene lisse d' astres — oûdjoû l' Solea, l' Tere et l' Lune —, tchaeke so s' orbite, et po n' importe kén pont di n' importe kén monde, i s' dimande : cwéns astres sont etur mi et l' Solea, et cwéne pårt èn' escwèvèt-i ? Les ombes sont ossi dessinêyes so les astres do cir : dispoy l' Tere, ti vwès l' èclipse magnî l' Lune ; dispoy l' Lune, ene macule nwêre glisser so l' Tere. Mars n' est nén co dins l' djeu ; cwand on ôte monde arivrè, ses èclipses vinront avou lu, sins novea côde d' èclipse.

A cwand l' prôchinne èclipse dins mi monde ?

I n' gn a nou calendrî des èclipses dins l' djeu : l' cir est l' calendrî. Come i gn a ene èclipse di tchaeke sôre a chaque mwès lunêre, lét l' Lune :

• On fén croissant, pu pus d' Lune du tot : l' novele Lune s' apice — ene èclipse di Solea va traviersî ene pårt do costé djoû. L' totalité ni si vwèt ki so ene sitrwète bande ; ôte pårt, èle est parciele.
• Ene Lune ki s' rondih chaeke nut : deus samwinnes pus tård a pô près, l' plinne Lune apwarte ene èclipse di Lune, visibe di tot l' costé nut.
• On cycle dure 29,5 djoûs do djeu, environ 12 eures di djeu. Wête-l avou ene longue-vûwe (× 4) ou astale on télescope so s' trèpî (× 16) po vèy les detays di l' ombe.
• Ni toûne nén les ouys po l' coroune : èle ni si mostere ki pendant les segondes di l' totalité.

Li djoû, l' nut et l' tins å alintoû

Les èclipses si mètèt dins on vraiy djoû et ene vraiye nut. L' Tere toûne en 25 munutes, l' Solea si live å levant, l' axe est clinê di 23,44° come l' nosse : près des pôles, i gn a l' solea di mwinnut et l' nut polêre sins nou côde spécial. L' aube et l' crèpuscule teintèt l' cir do costé do Solea, l' nut est plinne di stoeles. Cwand tos les djouweus del Tere sont coûtchîs, l' nut passe. So l' Lune, on djoû dure tot on mwès lunêre : deus samwinnes di lumîre, deus samwinnes di nut.

So Tere, nûléyes, plêve, nîve et orèdjes dèrivèt so l' payis pa fronts lådjes di cwékes kilomètes — et polèt catchî ti èclipse. L' Lune n' a nole êr, adon nole mété : on cir nwêr, todi netî.

Çou ki l' djeu simule, et çou k' i simplifêye

Openworld est d' abôrd on djeu : sacwants tchoes existèt po ki ti vèyes les cwanses po di bon. Mins tot çou ki ti vwès dins si cir vént di l' posicion di vraiyès boules dins l' espaece : on croissant, ene ombe ou ene èclipse arivèt todi la wice ki l' fisike l' dit. Si ça t' a plêhou, les ôtes guides do cir et di l' espaece vont pus lon — roquetes, Lune, vol.