Dins ç' pådje chal
Kimint fonde mi prumî fiér ?
- 1
Fabrike li fornê
Pôze 8 câses di n' importe kéne roche en anê otoû d' ene câse vude å cintre di l' grile (16 voxels chaecone).
- 2
Pôze-le et drouve-le
Pôze-le come on coufe, adon clitche droet dissu. Cwate câses : intrêye, rèducteu, combustibe et sôrtêye.
- 3
Rimplih-le
Li mineré di fiér dins l' intrêye, do cåbon ou do tchåbon di bwès dins l' rèducteu, do cåbon, des bitches ou des plantches dins l' combustibe. Roûyî on bloc di mineré di 1 m done 64 voxels : cwate lingots.
- 4
Ratind et rprind
Chaeke lingot di fiér dimande 12 s di feu. Prind les lingots dins l' câse di sôrtêye.
Kél mineré done kél metå ?
Chaeke lingne prind 16 voxels di mineré (ene câse di grile) dins l' intrêye, et do cåbon ou do tchåbon di bwès dins l' rèducteu (on tchåbon di bwès compte po on voxel di cåbon).
| Intrêye | Rèducteu | Rèzultat | Durêye |
|---|---|---|---|
| Mineré di fiér | 4 cåbon | 1 lingot di fiér | 12 s |
| Mineré di cwivre | 4 cåbon | 1 lingot di cwivre | 10 s |
| Mineré d' ôr | 4 cåbon | 1 lingot d' ôr | 10 s |
| Mineré di titane | 8 cåbon | 1 lingot di titane | 20 s |
| Mineré di lithiom | 4 cåbon | 1 lingot di lithiom | 12 s |
| Bauxite (so cåble alimenté seulemint) | — | 1 lingot d' aluminiom | 15 s |
| 1 lingot di fiér | 2 cåbon | 1 lingot d' acî | 15 s |
Cobén di tins broûle on combustibe ?
Ene machine aloume on mète cube (64 voxels) di combustibe a l' fèye, ou çou k' i d'moere dins l' câse, et seulemint cwand èle a di l' ovrèdje. Çou ki broûle finih di broûler. Li combustibe ni fêt ki tchaufer : l' mineré vout todi do cåbon dins l' rèducteu.
| Combustibe | Broûle |
|---|---|
| Houye | 60 s pa mète cube |
| Tchåbon di bwès | a pô près 0,94 s tchaecon (64 tchåbons di bwès = on mète cube di cåbon) |
| Bitches et plantches | 12 s pa mète cube |
| Bwès | 0,75 s tchaecon |
| Bitume | 80 s pa mète cube |
| Siya di lave | 100 s (on siya plin) |
| Siya d' ôle crou / kérozene / esence / diesel | 20 s / 40 s / 50 s / 60 s (on siya plin) |
| Boteye di metane / gaz naturel / hydrodjene | 30 s / 30 s / 25 s (ene boteye plinne) |
Pôzé so on cåble alimenté (2 kW), l' fornê ni broûle pus rén : bâtis on djenerateu ou des paneas solêres et i toûne a l' èlectricité.
A cwè siervih l' acî ?
- L' årmeure et l' spéye en acî : vèyoz årmes et årmeures.
- L' plake d' acî å laminwer, les gros tuyaus, les boulons (8 pa lingot a l' grile), les ressôrts et les rowes dintêyes (4 lingots en anê end dnèt 2).
- L' béton armé : on lingot d' acî dins l' câse d' additif di l' bétoniere.
Kwè cût l' fornê d' ôte ?
Li minme fornê siert di fornê di potî. Mete çoula dins l' intrêye (combustibe come d' ahabitude) :
| Intrêye | Rèducteu | Rèzultat | Durêye |
|---|---|---|---|
| 16 bitches (tot bwès) | — | 16 tchåbon di bwès | 4 s |
| 16 såvion | — | 16 vêre | 8 s |
| 16 aujile | — | 16 tère cuite | 8 s |
| 16 aujile | 4 såvion | 2 brikes | 8 s |
| 16 aujile | 16 cåcaire ou cråye | 2 cimint | 10 s |
| 16 såvion | 8 cåbon ou tchåbon di bwès | 1 silicium | 20 s |
| 2 lingots d' ôr | 1 éclat di raisonite | l' aloye di Raisonite | 10 s |
Les pîces en tère cuite (po di fleurs, vase, cruche, bol, assiete) si fåçonèt après a l' grile. L' aloye di Raisonite est l' prumêre alîdje forjeye.
Késtions
Doe-dj' ratinde a costé do fornê ?
Nèni. L' sierveu fêt toûner totes les machines, minme chunks dischèrdjîs. Rimplih, pårt esplorer, rivins cwèri les lingots.
Pout-on broûler do bwès a l' place del houye ?
Oyi dins l' câse di combustibe (bitches et plantches : 12 s pa mète cube). Po l' mineré, l' câse do rèducteu vout todi do cåbon ou do tchåbon di bwès.
Wice est dalêye l' fonte ?
Distrûte avou l' mètou a djoû d' octôbe : l' mineré di fiér done dirèctemint do fiér. L' fonte d' ene vîye sawvegåde dvént do fiér å tchèrdjaedje do monde.
Wice trover l' mineré ?
En veynes å long des parwès des cåves et dins les veynes djeantes. Vèyoz trover les minerés et l' guide des cåves.
Mètou a djoû