Dins ç' pådje chal
Come toûne l' életricité ?
L' életricité d' Openworld est ene vraiye grandeu, comptêye en watts. Ene sorce l' produt, des cåbles l' poirtèt, des batreyes l' gådèt, et chaeke lampe ou machine end dimande si pårt : rén ni toûne avou do vint. Tot çoula vit dins l' OVM, li simulåcion des machines do djeu, ki djoue 20 pitits toûrs pa segonde so si prôpe fi et continouwe la wice k' on-n-a tchèrdjî nou chunk. Li puxhance est conservêye : çou k' on consomateu riçut a stî dné pa ene sorce ou prindou dins ene batreye, moens les pitites pwintes des cåbles, des transformateus et des rowes dintêyes.
D' wice vént l' corant ?
- Djenerateu : on moteur ki broûle do combustibe et fêt toûner ene dinamo. Disk' a 5 kW, en n' broûlant ki sorlon çou ki prindèt les cåbles : on voxel di cåbon fêt 8 kWh, adon a plinne tcherdje i end magne bråmint mwins d' on voxel pa eure. I broûle tot combustibe, ou l' waîle et l' kérozene vudîs dins si réservwer. Stindou, i gåde si combustibe.
- Panea solêre : do vêre so do silicium dins on cadre d' aluminiom. Disk' a 400 W avou l' Solea hôt dins on cir dègadjî, mwins l' matén et l' sîr, rén l' nut. Les nûléyes et l' plouve l' côpèt, ene èclipse di Solea l' èscurcih, et dizo on twèt i n' gåde ki 15 %.
- Éolyinne : des pales so on moyou fèyèt toûner èn årbe ; avou on moteur èlectrike so l' årbe, l' vint dvént do coûrant. Èle done pus là wice l' vint soufe : en hôteu, a cir drovi, pa tempèsse.
- Batreye di lithiom : gåde 10 kWh et done ou prind 5 kW å pus. Èle coste treus lingots di lithiom do fornê. Règle-le so Auto, tcherdje seule ou distcherdje seule ; si fitche dit par egzimpe « Tcherdje 63 % (6,3 / 10 kWh) ».
Di kél cåble ai-dj' dandjî, et come aler lon ?
| Cåble | Tension | Puxhance max | Sins répéteu | Pozé so |
|---|---|---|---|---|
| Cåble di signå | signå 0-255 | nole (signå seu) | 256 m | grile di 25 cm |
| Fibe optike | signå 0-255 | nole (signå seu) | 10 km | grile di 25 cm |
| Ptit cåble di coûrant | 400 V | 10 kW | 5 km | grile di 25 cm |
| Gros cåble di coûrant | 10 000 V | 250 kW | 200 km | grile d' 1 m |
- Disjonctêye : on cåble poite des volts côps des ampéres. Dimande-lyi pus di corant ki si maximom et i disjonctêye 5 segondes, tot çou ki est padrî si stind. Clitche droet so on cåble, mwin vûde, po lîre si tension, si corant et si puxhance.
- Fabrike-les å laminwer : ptit cåble di coûrant = 4 fis di cwivre et on isolant (cwîr, pia di biesse, lin.ne, téke, plastike ou goudron) po 8 ; gros = 8 fis di cwivre et 2 plastikes ou goudrons po 4 ; cåble di signå = 2 fis di cwivre et on isolant po 8. Les cåbles pôzés divant l' mètou a djoû d' octôbe gådèt leu vîye classe et continouwèt di marcher.
- Nole dérivåcion : ene pîce a deus lyins å pus. Po dispårti ene lingne, pôze ene djonction : l' coûrant si pårtadje, i ni si dobe nén. L' cåble di signå ni pwate k' on signå, vèyoz lodjike et otomatisåcion.
- Trop londjs : å dilà di si pwèrtêye sins nuk, ene linne ni poite rén et l' dit. Mèt on répéteu so l' vôye.
- Aler lon : on transformateu, deus bobines di cwivre so on noyå di fiér, lye on ptit et on gros cåble, dins l' sins rèdjî so si fitche, et gåde 97 %. Monte l' tinsion a l' cintrå, traviêrse l' payis en gros cåble, baxh-le tchèz twè.
Cobén consome chaeke machine ?
On consomateu ni prind do coûrant ki cwand i travaye : ene lampe dès k' èle est alimentêye, ene machine tant k' èle a cwékechôse a fé. Ene lampe ki n' riçût k' ene pårtîye di ses watts lût pa cwarts et ni tire ki ç' cwart-la. L' laminwer, l' mestî a tixhe et l' machine a keure marchèt ossi a l' mwin, et a pô près cwate côps pus rade avou coûrant.
| Consomateu | Puxhance | Cåble |
|---|---|---|
| Lampes (di biró, di meur, di plafond, sol pî, di vôye) | 25 a 150 W | Pitit |
| Radiateur èlectrike | 1,5 kW | Pitit |
| Fornê (sins combustibe) | 2 kW ; 8 kW po fonde l' bauxite | Pitit |
| Moteur èlectrike | 2,2 kW po 2 kW so si årbe | Pitit |
| Djenerateu di gravité | 2 kW a 100 % | Pitit |
| Laminwer, rafinerîye | 3 kW | Pitit |
| Usene a gaz | 6 a 9 kW | Pitit |
| Pressoû hyperbåre | 30 a 200 kW | Gros |
Come loumer ma prumîre måjon ?
- 1
Fabrike on djenerateu
Des feuyes di fiér otoû di deus bobines di cwivre, deus rowes dintêyes et deus sufs. Pôze-le près del måjon et mete do cåbon dins si câse di combustibe.
- 2
Tchoezih l' cåble
Les lampes prindèt on ptit cåble di coûrant. Tin-le et rwaite l' djenerateu : ses prises aparexhèt, vertes po l' intrêye, orindjes po l' sôrtêye, blouwès po les deus, grijes si ti cåble ni va nén.
- 3
Pôze l' lingne
Pårt del prise do djenerateu, gåde l' boton droet sipoyî et balaye viè ene lampe : l' lingne shût ti rwaitaedje dins les ancles et si pôze cwand ti finihs so l' prise di l' lampe.
- 4
Radjoute on enterupteu
Mete on enterupteu so l' lingne po l' côper cwand ti vous. Ene ampoule, ene lampe et s' enterupteu fèyèt l' objectif « måjon èlectrike » do tchimin d' avançmint.
- 5
Alèdje li djenerateu
Radjoute des paneas solêres et ene batreye. Po t' rèpèrer, shijh måjons èclairêyes l' nut et èn atelî en marche vlèt a pô près 8 kW : deus djenerateus, ou 20 paneas et 3 batreyes.
Késtions
Poqwè tote ene linne s' a-t-èle stindou po quéques segondes ?
L' cåble pwatéve pus di coûrant k' i n' l' permet et a disjoncté 5 segondes. Prind on gros cåble di coûrant, ou dispårtih l' tcherdje so deus lingnes.
Poss-dj' fé toûner ene basse avou des panês solêres seus ?
Seulemint l' djoû : on panea done disk' a 400 W et rén l' nut. Radjoute des batreyes tchèrdjîyes pa assez di panês po couvri ti consomåcion di nut.
On djenerateu broûle-t-i do combustibe cwand rén n' est branchî ?
I broûle å pro di çou ki ses cåbles prindèt : si rén ni tire di corant, i ni broûle quasi rén.
Poqwè ma lampe est-èle mwins lujhante ki dvant ?
L' rexha n' lyi done k' ene pårt di ses watts. Ene lampe lujhe pa cårts sol l' pårt k' èle riçut : radjoute ene sorce ou ene batreye.
Mètou a djoû